ترسیم نقشه ذهنـی به کمک رایانـه

من در تمام عرصه‌های زندگی‌ام، به ویژه در مسائل کاری، از نقشه‌های ذهنی استفاده می‌کنم. به کمک این نقشه‌ها، یکی از رشد‌یابنده‌ترین شرکت‌های فناوری اروپا را تأسیس کردم، ولی مایل بودم از این نقشه‌ها روی رایانه استفاده کنم و بتوانم با همان آزادی عملی که روی کاغذ کار می‌کنم، نقشه‌ها را در رایانه پیاده کنم. من و تونی بوزان با هم این رؤیا را به تحقق رساندیم و نخستین نرم‌افزار جهان برای نقشه‌های ذهنی را پدید آوردیم. این نرم‌افزار به طور کامل، فرایند تفکرغیر‌خطی مغز انسان را شبیه‌سازی می‌کند.

در عصر حاضر که رایانه بر تمام عرصه‌ها حکمفرمایی می‌کند، وجود نرم‌افزاری که به کمک آن بتوان نقشه‌های ذهنی را به جای کاغذ روی صفحه‌ی رایانه ترسیم کرد، ضروری به نظر می‌رسد. خوشبختانه آن دسته از افراد و مشاغلی که این روش کار را ترجیح می‌دهند، اکنون می‌توانند از نرم‌افزاری استفاده کنند که می‌تواند مشابه خلاقیت پویا و رنگارنگ نقشه‌های ذهنی دست ساز عمل کند. این نرم‌افزار در عین حال که امکانات بسیاری برای هماهنگ سازی و روزآمد کردن نقش‌ها فراهم می‌کند، به نقشه‌پرداز این امکان را می‌دهد که نقشه خود را با همکارانش در میان بگذارد یا با سایر نرم‌افزارهای استاندارد اداری و شغلی تلفیق کند.
نقشه‌های ذهنی رایانه‌ای با ویژگی‌ها و کارکردهایی که برای استفاده آسان‌ در کار طراحی شده است و به خصوص با ظهور iMindMap به واقع، به حد کمال رسیده‌اند. اما همچنان در جایی که به تماس فردی، حرکات زیبایی شناسانه، حافظه کامل و خلاقیت سریع نیاز است، باز هم نقشه‌های دستی ذهنی حرف اول را می‌زنند. به علاوه، موقعیت‌هایی هست که رایانه در دسترس نیست یا فضای کافی برای استفاده از لپ تاپ در اختیار نداریم، وقت محدود است یا نمی‌توان بی‌درنگ ترتیب ایده‌های مطرح شده در یک جلسه را مشخص کرد. در چنین موقعیت‌هایی است که کشیدن نقشه‌های ذهنی پشت یک تکه کاغذ، همچنان بهترین و عملی‌ترین راه است.

یکی دیگر از امتیازهای مهم نقشه‌های ذهنی دستی آن است که « مهر» مغز سازنده بر آن‌ها حک شده است؛ امواج پیچیده‌ی مغزی به شکل واژه و تصویر بیان شده‌اند. سبک خاص هر «هنرمند» نقشه پردازی نقشه ذهنی او را متمایز می‌سازد. نقشه ذهنی نقاط گوناگون مغز شما را نیز فعال می‌سازد: مرکز بینایی، حس حرکت، حس لامسه، مراکز تشخیص ریتم و رنگ- به عبارت دیگر، نقشه ذهنی وسیله‌ای برای برانگیختن حواس گوناگون است، به ویژه زمانی که خودتان آن را رسم می‌کنید. کشیدن نقشه با دست موجی از خلاقیت را بیدار می‌کند. همچنین به دلیل آنکه پیاده کردن افکارتان روی نقشه ذهنی در روش دستی نیاز به هیچ‌گونه واسطه یا انتقال دیجیتالی ندارد، یکسره از نظمی ذاتی برخوردار خواهد بود.
نقشه‌های ذهنی دستی برای بررسی، ارتباط ‌گیری، هدایت، حل مسئله، آفرینش، به یاد سپاری و تفکر هدفمند همچنان سکوی پرش خلاقیت خواهند بود. با این حال، نقشه‌های ذهنی رایانه‌ای در عرصه کسب و کار درها را به روی امکانات بی‌شمار کاربردی و انعطاف‌پذیر بیشتر باز می‌کنند.
در رشته‌های گوناگون کاری از کوچک‌ترین مغازه‌های خرید و فروش گرفته تا بزرگ‌ترین شرکت‌های بین‌المللی، لازم است اطلاعات با همکاران، مشتریان یا سایر افراد علاقه‌مند مبادله شود و این کار را می‌توان از طریق ایمیل، شبکه جهانی اینترنت، سخنرانی، گزارش، یادداشت و سایر روش‌های نرم‌افزاری استاندارد دیگر انجام داد.
به طور معمول نقشه‌های ذهنی دستی برای مطرح نمودن و اشاعه افکار در محیط کار مناسب نیستند، گرچه می‌توان از آنها کپی تهیه کرد. به رغم ظهور روش نقشه پردازی ذهنی با کمک رایانه، نقشه‌های ذهنی رایانه‌ای باز هم پردردسر، نموداری و در حقیقت چیزی در حد یک نمودار گردش کار به حساب می‌آمدند. اما در زمان حاضر، با تلاشی دوباره این نقایص اساسی اصلاح شده و نقشه‌های ذهنی رایانه‌ای برای طیف گسترده‌تری از نیازها و الزامات حرفه‌ای کارایی خود را ثابت نموده است.

به‌طور کلی اکنون نرم‌افزار نقشه‌پردازی ذهنی قابلیت‌های پیشرفته‌ای دارد که روند آفرینش ذهنی و خلاقیت شما را تقویت می‌کند. برنامه‌های مستقل نرم‌افزاری و نیز برنامه‌های اینترنتی گوناگونی امکان انجام فعالیت‌های زیر را برای شما فراهم می‌کنند:
 تهیه‌ی خودکار نقشه‌های ذهنی دقیق و رنگی با تلاش ناچیز و سرعت بالا؛
 ویرایش و اصلاح نقشه‌ی ذهنی تا هر اندازه که مایل باشید؛
 بررسی و تنظیم اطلاعات شما تا سطوح بسیار ظریف و دقیق به کمک ابزارهای گوناگون؛
 ارائه و معرفی نقشه‌های ذهنی شما از راه‌های گوناگون؛
 تغییرشکل نقشه ذهنی شما و سایر قالب‌های گزارشی و ارتباطی نظیر سخنرانی، گزارش، طرح‌های پروژه و صفحه گسترده؛
 دامن‌زدن و تشویق اظهارنظرها و ایده‌های گروهی از طریق تشریک مساعی؛
 سازماندهی، اجرا و پیگیری برنامه‌ها از آغاز تا انتها؛
 بهبود کیفیت مدیریت اطلاعات از طریق اتصال به منابع بیرونی اطلاعات.

تونی بوزان کشیدن نقشه‌های ذهنی را با کاغذ و قلم آغاز کرد، اما به زودی متوجه شد اگر بخواهد این روش جایگاه واقعی خود را در دنیای امروز پیدا کند، باید بتواند ابداع خود را به رایانه انتقال دهد. وی می‌گوید: « از همگانی که نقشه‌های ذهنی را به وجود آوردم، در آرزوی روزی بودم که رایانه‌ها بتوانند از نظر کارکرد به پای مغز انسان برسند، زیرا تا آن روز چنین امری واقعیت پیدا نکرده بود: رایانه‌ها بسیار محدود، انعطاف‌ناپذیر و پیچیده بودند در اصل نمی‌توانستند نقشه‌پردازی ذهنی را انجام دهند. چیزی که به آن نیاز داشتیم، آزادی عمل، تنوع بی‌اندازه، زیبایی ظاهری و ماهیت منسجم روش تفکر انسان بود. این امر بارها مورد آزمایش قرار گرفته و هر بار با شکست روبه‌رو شده بود. افراد زیادی در این مورد تلاش کردند اما نتیجه‌ی کار چیزی پیش از شبه‌نقشه‌هایی با تخیل ضعیف، ماشینی و بی‌سروته نبود که به ذهن امکان گسترش یافتن نمی‌داد.»
بنابراین در ۲۰۰۵ تونی بوزان و کریس گریفیتس تصمیم گرفتند به کمک هم iMindMap را پدید آوردند و سرانجام نرم‌افزاری تولید کردند که بازتابی از ماهیت منسجم واقعی ذهن بود و از روش تأثیر‌گذاری متقابل فرایندهای فکری در مغز ما تقلید می‌کرد.
این کار بسیار دشوار و نیازمند گردآوری زبده از متخصصان رشته‌های گوناگون فنی و نرم‌افزاری از سراسر جهان بود. در فوریه ۲۰۰۸ برای اولین بار iMindMapکه تا آن هنگام تنها از طریق اینترنت به فروش می‌رفت، در فروشگاه‌های ژاپن عرضه شد و در فهرست آمازون ژاپن از سایر محصولات نرم‌افزاری از جمله بازی‌های یارانه‌ای، انواع ویروس‌کش‌ها و نرم‌افزارهای اداری و آموزشی پیشی گرفت و رتبه‌ی اول پرفروش‌ترین محصولات را به خود اختصاص داد.
نقشه‌ی ذهنی که ابزاری قدرتمند و انعطاف‌پذیر در عرصه‌ی تفکر حرفه‌ای است، به کمک نرم‌افزار خاص خود از طریق ایمیل انتقال است؛ می‌توان آن را در جلسات اداری و اندیشه‌گشایی به کار گرفت؛ روی پروژکتورها به نمایش درآورد و به سایر نرم‌افزارهای مهم اداری منتقل نمود. این نرم‌افزار به سادگی تمام افکار شما را به شکل تصویری و مستقیم به صفحه‌ی رایانه انتقال می‌دهد و با آفرینش فضایی مناسب برای تفکر و مهارت‌های فکری برتر سازمانی، به طور عمده بر پویایی افراد، گروه‌ها و سازمان‌ها تأثیر می‌گذارد.

( برای اطلاعات بیشتر به نشانی www.iMindMap.com مراجعه کنید.)

منبع نوشته:www.imindmap.com

درباره نویسنده

هدف ذهن من تدوین، تولید و به اشتراک گذاری مطالب تخصصی در حوزه نقشه ذهنی است ... دنیای درون من، ذهن من

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *