تعادل میان اهداف به کمک نقشه ذهنی

برای انتخاب مسیر زندگی و یافتن جهت درست حرکت، به وضوح و دقتی نیاز دارید که استفاده از نقشه‌های ذهنی در تنظیم هدف‌ها آن را فراهم می‌کند. با کمک احساسات درونی و استفاده از نقشه‌های ذهنی درگیری‌های درونی زدوده می‌شوند و می‌توانید اولویت‌های خود را در تمامی عرصه‌های زندگی به روشنی و دقت مشخص کنید. هنگامی که به درستی بدانید در زندگی چه می‌خواهید، می‌توانید تمام وقت و تلاش و توانایی خود را متناسب با هدف خود به کار بگیرید و به منبع انگیزه‌های طبیعی خود دسترسی پیدا کنید.
زمانی که می‌توان با یک نگاه کوتاه به نقشه‌ی ذهنی هدف‌های خود را یکجا و به روشنی مشاهده کرد، تمرکز روی آنها آسانتر خواهد بود و کمتر عاملی می‌تواند موجب گسستگی حواس شما از هدف و مسیرتان شود. به علاوه، همین که دستیابی به هدف‌هایتان آغاز می‌شود، خواهید دید که اعتماد به نفس شما نیز نسبت به توانایی‌تان در اداره زندگی خود افزایش می‌یابد.
چگونه با استفاده از نقشه‌ی ذهنی هدف‌ها را تنظیم کنیم؟
انعطاف‌پذیری نقشه‌های ذهنی به شما اجازه می‌دهد در سطوح گوناگون اهداف خود را نظم ببخشید. اگر مایل هستید به صورت دستی کار کنید، ابتدا طرح کلی از تمایلات و آرزوهای خود را به همراه مسئولیت‌ها و اجبارها در یک نقشه‌ی ذهنی پیاده کنید. سپس می‌توانید با مرور این طرح، نقشه‌ی ذهنی اصلی را به صورت تمام رنگی، مرتب و کامل رسم کنید یا آنکه با کمک نرم‌افزار نقشه‌ی ذهنی ابتدا تمام اهداف را روی صفحه گرد آورید و سپس به راحتی با چند کلیک ماوس آنها را دسته‌بندی و تنظیم نمایید و یا به منظور برنامه‌ریزی مفصل‌تر، آن را گسترش دهید.
هنگام پیاده کردن امیدها و آرزوهایتان روی کاغذ، ابتدا تصویری کلی از کارهایی که می‌خواهید در درازمدت انجام دهید- هدف‌های بزرگ خود- بیافرینید. سپس آنها را به هدف‌ها یا کارهای کوچکتری که برای دستیابی به اهداف بزرگ باید انجام شوند، تجزیه کنید. شاید هم بخواهید اهداف خود را در چند نقشه‌ی جداگانه پیاده کنید که وقتی در کنار هم قرار می‌گیرند، نقشه‌ای همه جانبه برای مدیریت تمام عرصه‌های زندگی در اختیارتان بگذارند.

فرآیند زیر رهنمودهایی برای آفرینش نقشه‌ای ذهنی جهت تنظیم اهداف و مشخص نمودن کارهایی است که برای دستیابی به این اهداف باید انجام شوند.
۱- آفرینش تصویر یا موضوع مرکزی با توجه به « اهداف»
در قدم اول باید موضوع مرکزی را به نشانه‌ی اهداف خود خلق کنید. نکته‌ی قابل توجه این است که این موضوع را بر اساس دامنه‌ی زمانی تنظیم اهداف خود در نظر بگیرید. برای مثال، می‌خواهید اهداف چه مدت از زندگی خود تنظم کنید؟ تمام عمر، ده سال، پنج سال، یا تنها سال یا ماه آینده؟ تنظیم اهداف دوره‌های بلند‌مدت به شما دیدگاهی کلی و همه‌جانبه می‌بخشد که بر اساس آن بهتر می‌توانید سایر جنبه‌های تصمیم‌گیری خود را سر و سامان دهید. با کسب دیدگاهی بر مبنای اهداف بلند‌مدت، برای حفظ پشتکار و کارآیی لازم در فعالیت‌های روزمره نیرو خواهید گرفت.
۲- اندیشه‌های خود را در مورد اهداف اصلی‌تان گشترش دهید
سپس اندیشه‌گشایی در مورد اهداف اصلی- بزرگ‌ترین اهداف در هر عرصه‌ی زندگی- را آغاز کنید و به اندازه‌ی کافی برای این کار وقت بگذارید. ایده‌های خود را روی شاخه‌های اصلی منشعب شده از موضوع مرکزی جای دهید. ماهیت نقشه‌پردازی ذهنی به گونه‌ای است که می‌توانید اهداف خود را در بستر تمام عرصه‌های اصلی زندگی پیش چشم بیاورید و خلق کنید و به این ترتیب به تعادل بهتری دست یابید. تصاویر انگیزه‌ی زیادی ایجاد می‌کنند، هر جا که ممکن است برای نشان دادن اهداف از تصویر استفاده کنید در دسته‌بندی اهداف به حیطه‌ها و کارهای اصلی زیر توجه کنید:
 حرفه و کسب و کار: تصمیم دارید شغل خود را عوض کنید؟ اگر نه، می‌خواهید در شغل کنونی خود به چه سطحی برسید؟ اگر کسب و کارتان شخصی است، مایل هستید در دراز‌مدت به چه سطحی از سود، سهم بازار، خدمات یا کیفیت برسید؟
 خانواده و روابط: دلتان می‌خواهید چه تحولی در روابط شما با شریک زندگی‌تان پدید آید؟ هدفی در رابطه با بچه‌دار شدن یا بهبود مهارت‌های فرزند‌پروری خود دارید؟ در مورد خانواده‌ی درجه‌ی دو و دوستان چگونه رابطه‌ای را می‌پسندید؟
 مسائل مالی و رفاهی: درباره‌ی شرایط اقتصادی فردی خود چه اهدافی دارید؟ می‌خواهید درآمد شما در یک مرحله‌ی خاص چه اندازه باشد؟ آیا در مورد کسب درآمدهای غیر‌فعال هدفی دارید؟
 وضعیت جسمی و سلامتی : آیا در زمینه‌ی سلامتی جسمانی و یا ورزش‌های گوناگون هدفی دارید؟ به طور مثال، در پی کم کردن وزن به میزانی مشخص هستید و یا می‌خواهید برنامه‌ی ورزشی خاصی را پیگیری کنید؟
 رشد و شکوفایی فردی : آیا به یادگیری دانش و مهارت خاصی علاقه‌مند هستید؟ برای دستیابی به هدف‌های دیگرتان به چه اطلاعات و مهارت‌هایی نیاز دارید؟ برای نمونه، شاید بخواهید زبان تازه‌ای یاد بگیرید یا مهارت سخنرانی خود را پرورش دهید.
 معنوی : معنویت برای شما چه اندازه مهم است؟ چه هدف‌هایی برای رشد خود در زمینه‌ی معنوی در نظر دارید؟ برای نمونه، آیا مایل هستید مراقبه کردن را یاد بگیرید و یا در انجمن‌های مذهبی خاصی شرکت کنید؟
 اوقات فراغت: چه روشی برای خوش‌گذرانی دارید؟ آیا به سرگرمی خاصی علاقه‌مند هستید؟ هدف‌های شما برای سفر رفتن چگونه است؟
 فعالیت‌های گروهی و اجتماعی: چگونه می‌خواهید در بهتر کردن دنیا سهیم باشید؟ گروه یا انجمن خیریه‌ای هست که مایل باشید در آن شرکت کنید؟
اگر در حال تنظیم اهداف از منظری بلند‌مدت هستید، شاید لازم بدانید به منظور کمک به برنامه‌ریزی بهتر، اهداف بلند‌مدت را به اهداف کوچک‌تر تقسیم کنید. برای مثال در برنامه‌ریزی هدف‌های پنج ساله‌ی خود، می‌توانید این هدف‌ها را در مقیاسی سالانه کوچک کنید که دستیابی به آنها زمینه‌ساز رسیدن به اهداف پنج ساله شود.

۳- اهداف خود را اولویت‌بندی و با هم مرتبط کنید
زمانی که تمام اهداف خود را در نقشه وارد کردید، همه‌ی آنها را در دسته‌ی خود از نظر اولویت به درجه‌های حساس، مهم، مطلوب و یا فقط خوب تقسیم کنید.
در کنار این کار یا به جای آن، در تمام نقشه اهداف عمده‌ای را که بیش از همه خواهان دسترسی به آنها هستید با کمک علامت‌ها، عدد یا نشانه‌ها ( نظیر کشیدن ابر) برجسته و متمایز کنید تا اهمیت آنها مشخص شود.
اولویت‌بندی اهداف را تا جایی ادامه دهید که تعداد آنها به میزانی قابل تمرکز برسد؛ سعی کنید در هر عرصه بیش از پنج هدف باقی نماند ( اگر از نرم‌افزار استفاده کنید کار آسان‌تر می شود و می‌توانید اهداف غیر لازم را پاک کنید. ) باید مطمئن شوید که اهداف باقیمانده آنهایی هستند که خود شما خواهان دستیابی به آنها هستید، نه آنهایی که نزدیکانتان از شما انتظار دارند.
زمانی که اهداف خود را به این شکل اولویت‌بندی می‌کنید، از تعداد زیاد آنها به هراس نمی‌افتید و توجه شما به طور دقیق بر مهم‌ترین آنها متمرکز می‌شود. در ضمن اگر متوجه ارتباطی میان هدف‌های گوناگون خود شدید، آنها را با خطوط و پیکان‌های ارتباطی با یکدیگر مربوط سازید.
۴- هوشمند‌سازی اهداف ( SMART)
در این مرحله برای اطمینان یافتن نسبت به توانمندی اهداف، شما را با رهنمودSMART آشنا می‌کنیم که برای سنجش میزان موفقیت، دقت کامل و در نظر گرفتن تاریخ، مدت زمان، مقاصد و مقدار، اهمیت فراوان دارد. همچنین باید نتایجی را از خود انتظار داشته باشید که واقع‌بینانه تنظیم شده باشند و به اندازه‌ی کافی بتوانید بر آنها نظارت داشته باشید. با در نظر داشتن این مطالب، جزئیات مربوط به زمان، مکان، عامل و چگونگی انجام هر هدف را به نقشه‌ی خود اضافه کنید.
 چه کسی: هدف به چه کسی مربوط است؟ شما، همسرتان، یکی از اعضای خانواده، رئیس شما و غیره.
 چه چیز: به طور دقیق می‌خواهید چه چیزی تحقق یابد؟ سعی کنید در مورد هر مقصود یا اندازه‌ای به طور دقیق نظر دهید.
 چه وقت: چارچوب زمانی را مشخص کنید.
 کجا: موقعیت مکانی را معلوم نمایید: خانه، محل کار، باشگاه ورزشی و غیره.
 چرا: رئوس کلی دلایل مشخص خود ر ا برای علاقه‌تان به پیگیری این اهداف یا منافعی که از تحقق آن نصیب شما می‌شود، بیان کنید.
فعالیت‌ها
اکنون می‌توانید طرح کلی مراحل و فعالیت‌هایی را که برای رسیدن به اهدافتان در هر یک از عرصه‌های زندگی باید انجام دهید، در نقشه‌ی ذهنی خود وارد کنید. اگر در این مرحله نقشه‌ی ذهنی شما درهم و برهم شد، نقشه‌ی دیگری بیافرینید تا بتوانید در آن، روی برنامه‌ریزی جزئیات هر عرصه تمرکز کنید.
با امتداد مستقیم شاخه‌ها از هدف‌های خود، کارهای ضروری برای تحقق هر هدف را به وظایف کوچک‌تر تقسیم کنید. اگر مایل باشید به جزئیات بیشتری بپردازید، می‌توانید برای هر وظیفه چارچوب زمانی یا نقطه‌ی عطفی برای سنجش میزان پیشرفت خود در نظر بگیرید.
برای مثال اگر در حال برنامه‌ریزی یک‌ساله هستید، می‌توانید کارها را به وظایفی کوچک‌تر در مقیاس شش‌ماهه، یک‌ماهه، یا حتی هفتگی تقسیم کنید که با انجام هر قسمت از وظایف به هدف یک‌ساله‌ی خود نزدیک‌تر خواهید شد.
همچنین می‌توان برای تعیین ترتیب انجام کارها، از شماره‌‌گذاری کمک گرفت تا به راحتی بتوان ترتیب انجام هر کار را مشاهده کرد.
به کمک نقشه‌ی ذهنی خواهید توانست اهد اف خود را به صورت عمیق بررسی کنید و با مدیریت مؤثر وقت خود روی هر یک از مراحلی که سرانجام شما را به هدف نهایی خواهند رساند، تمرکز داشته باشید.
هنگامی که تمام وظایف لازم برای دستیابی به هدفی خاص را در قالب نقشه‌ی ذهنی مشاهده می‌کنید، کیفیت هدف‌گذاری شما بهبود می‌یابد. به این ترتیب دریافتن این نکته که آیا مهلت‌های در نظر گرفته شده قابل اجرا هستند و یا در زمینه‌ای خاص مسئولیت سنگینی برای خود در نظر گرفته‌اید، به سادگی امکان‌پذیر است.
می‌توانید از نرم‌افزار نقشه‌ی ذهنی هم برای مشخص کردن برنامه‌ریزی کارهای خود و هم برای نظارت و پیگیری پیشرفت خود استفاده کنید. در بسیاری از برنامه‌های نقشه‌پردازی می‌توان به هر شاخه یک مهلت زمانی اختصاص داد و حتی درصد تکمیل هر بخش از وظایف را روی برنامه‌ها مشاهده نمود.

درباره نویسنده

هدف ذهن من تدوین، تولید و به اشتراک گذاری مطالب تخصصی در حوزه نقشه ذهنی است ... دنیای درون من، ذهن من

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *